Hipnoz

Hipnoz, bilincin uyuduğu; fakat duyguların canlılıklarını korudukları, bireylerin içinde olarak telkinlere yatkınlık gösterdikleri, uyku-uyanıklık arası yapay bir uyku halidir. Bilinci zengin hayallerin kapladığı, gerçekli algısının azaldığı bu durumun oluşturduğu ruh haline trans denilmektedir. Tarihin çok eski çağlarında Hindistan ve Çin’deki din adamlarının ve şamanların uygulamalarına dayanan hipnoz, gerek uygulanış biçimi gerekse yarattığı olağanüstü haller dolayısıyla insanlar tarafından olağanüstü, gizem ve merak uyandıran bir süreç olma özelliğini, hipnozun çağdaş tekniklerle uygulandığı günümüze kadar korumuştur. Hareketlerin genelde idare dışı olduğu bu farklı bilinç halinin tıpta tedavi aracı olarak kullanılması Franz Anton Mesmer’in çalışmalarına dayanmaktadır. O döndemde Mesmer’in çalışmaları büyük dikkat çekmesine rağmen Mesmer’in hipnotizma felsefesinde “kainatta ve insanda varolan manyetik enerjiler” gibi kavramların yer almasından dolayıhem tıp dünyasına tartışmaları beraberinde getirmiş hem de o dönemin “Manyetizma Devri” olarak adlandırılmasına neden olmuştur. Bu manyetizma döneminden sonra “hipnoz” terimini ilk kullanan ise Yunan Mitolojisindeki uyku ilahının adından esinlenen Dr.James BRAID olmuştur(1841).

Günümüzde etkinliği pek çok klinisyen ve klinik araştırmalarla desteklenmiş çağdaş hipnoz tekniklerinin kullanıldığı tekniğe “hipnoterapi” denilmektedir. Hipnoterapistlere göre bireyin transa girmesi veya transa girdiğine inanması, telkinleri ve diğer terapi yöntemlerini algılama yeteneğini artıraca böylelikle psikoterapi sürecinin ivme kazanmasını sağlayacaktır. Hipnozun psikoterapiyi destekleyici yönünün yanında, bilinçli halin sahip olduğu kontrol mekanizması kırılan bireyin psikopatalojilerinin bilinçdışı güdülerine ulaştırmadaki etkinliği, psikoterapiyle birlikte uygulanan çağdaş hipnozu alternatifsiz kılan en önemli nedenler arasındadır.