Psikodrama

Psikodrama, j.l. moreno’ nun temellerini 1920 yıllarında attığı oldukça yaygın kullanılan, eyleme (drama) dayalı ve çoğul teknikler içeren bir terapi bütünür. başka bir deyişle; dramatizasyon veya spontan tiyatrodan yararlanılarak geliştirilen ve gerçekleştirilen bir ruhsal tedavi yaklaşımıdır.

Moreno çocukların doğal ortamda oynadığı oyunları izlerken onlara anlattığı ilginç ve geliştirici hikayelerin; çocuklar tarafından daha sonra tamamıyle kurgusuz, doğal bir şekilde oyuna çevrildiğini ve oyunun içinde etkileşim halindeyken birbirlerine karşı olan öfkeli, düşmanca duygulardan kurdulduklarını gözlemlemiştir.

Moreno bu gözlem sonucunda dramanın doğal yaklaşımlar gereği bireyi yeniden düşünme yeniden duygularını irdelemeye ve yeniden davranışlarını biçimlendirmeye sevk edebilecek güçlü, hızlı bir grup terapisi olabileceğini keşfetmiş ve doğallığın tiyatrosu adını verdiği (teather of spontanity) bir anlamıylada kişisel gelişim okulunu kurmuştur. bu tiyatroda, bugünümüze gelen bütüncül grup terapisi için; binlerce teknik geliştirmiştir.

Kısaca psikodrama nedir? dendiğinde; kişiliğimiz gereği varolan durumu algılayış sorunlarımız başta olamak üzere, kişiler arası ilişki, çatışma ve duygu sorunlarımızın doğal etkileşim teknikleriyle keşfedildiği ve keşfedilen bu sorunların yeniden canlandırarak hissedilen- gerçeğin temasını vurgulayan bir grup terapi yöntemidir cevabı verilebilir. öyleki grup terapi yöntemleri içerisinde;  hem grubun hemde bireyin gelişimine aynı düzeyde etkinlik kazandıran ve aslen bireye grup içerisinde gruptan güç alarak kendi terapisini yaptıran en etkili yaklaşımdır diyebiliriz.

Psikodrama ile kendimizi tanımak, geliştirmek, yüceltmek… ;

Kendimizi yeniden yapılandırırken,  yaşama dair anlam arayışımızı çoşkulandırmak ve bunu benliğimizde en yoğun, en derin şekilde hissetmek yani …;

“ Olmuşla olan ve olacak arasındaki bir hikayedir bu! “

Düşündüğümüz hissettiğimizle ve davranışlarımızla bütünlük içinde ise tutarlılık adını verdiğimiz netlik durumunu yaşayabiliriz.  “ olmuş-olan-olacak  “ kavramlarına anlam yüklemek, kabullenmek, sindirmek bir durumun bizim kontrolümüzde olmasıdır ve  buna ihtiyacımız vardır çünkü                     “ emin olma, güven duyma “ zemininde yaşanmışlık kişiyi ancak huzurlu kılar.

İşte tamda burda psikodrama bir terapi yaklaşımı olarak önemini vurgular ve hali hazırdaki bir sorunu dünü bugünü ve yarını ile aynı zamanda ele alır. ana özgü değil genel bir çerçeve içerisinde sorunu gene kendimize çözdürerek daha kalıcı bir iyileşme durumu sağlar.

Diğer bir ifadeyle; psikodrama bize, canlandırmalar yoluyla geçmişteki, şimdiki sorunlarımız ve çatışmalarımızı aynı zamanda gelecege dair beklenti, kaygı ve zorluklarımızı anlama onlara hazırlanma onlarla başa çıkma yeteneklerimizi görme ve gene bunları deneyimleme olanağı sağlar.

Bu akışın tümü  “ kendimizde kendimizle olanı farketme, farkındalığa ulaşma ” sürecidir. kişisel varoluşumuz için en temel ihtiyaçlarımızdan biridir “ kendimizi anlamak ve anlatabilmek”.

Doğduğumuz andan itibaren yaşamımız boyunca belli sosyal rollerle tanımlanırız. yani aynı anda bir çok yerde bir çok kimliğimiz vardır. hem öğrenci hem öğretmen olabileceğimiz gibi birilerinin eşi, birilerinin annesi, babası, kardeşi, çalışanı, patronu…vs. dir. ve her bir sosyal rolümüz ayrı bir sorumluluk, ayrı bir iletişim-ilişki şekli demektir ve gene her biri kendi içinde bizi korurken bir yandanda bu rollerimizin aralarındaki ilişkide uyumlu olmalıdır. aksi taktir de kişiliğimiz yorulur, yıpranır. ve biz doğal olan tutumlardan uzaklaşarak kendimize yabancılaşır, mutsuzlaşırız. sonunda yaşama karşı olan ilgimiz azalarak yoksunluk ve yalnızlık duygusu ile savaşmaya başlarız. psikodrama gerek terapi ortamı gerek yaklaşım modelleri ile bir sorunu ele alırken sahip olduğumuz bütün bu sosyal rollerle aynı anda ilgilenir ve varolan sorunu her bir sosyal rolümüz içerisinde çözümlemeye olanak sağlayarak bize gerek duygusal gerek düşünsel anlamda esneklik kazandırır.

Kazandığımız bu esneklik bizim, yeni bir duruma uygun, olumlu tepkiler verebilme  yada eski bir duruma yeni bir tepki geliştiribilme yeteneklerimizi artırarak üst düzeye ulaştırır. bu durumu kendiliğindenlik, doğallık ya da spontanlık diye adlandırırız. hepimizin az ya da çok bütün sosyal rollerine ve dış dünyaya uyumunu sağlayacak bir spontanlık potansiyeli vardır. ve iyi düzeyde spontan davranış içeriğine sahip olabilmek için de geçmişte yaşananların etkisinden kurtularak geleceğe bakabilmek ve bu arada bugünü de kaçırmamak gerekir. psikodrama doğası gereği bu zemini hazırlayarak duygusal bütünlüğümüzü bağımsız kılmayı hedefler bu başarı, denge, çoşku ve verimlilik demektir.

Kendimizde olanı farketmekle başlayan ve karşımızdakinde olanı farketmekle devam eden iletişim ve ilişki süreci bizim yaşam dansımızdır. her yönüyle iyi dans edebilmemiz;   kendimizi tam doğru ifade edebilme ve karşımızdakini tam doğru anlayabilmemizle mümkündür. bu bir çeşit sanattır ve içinde empati yapabilmenin gücünü barındırır. psikodrama empati kurabilme yeteneğimizi en hızlı, en yoğun, en canlı ve en derin geliştiren terapi türlerindendir. kendimizi hem başkasının yerinde hemde başka bir kişi olarak kimlik farkındalığına yani empati yapabilme durumuna ulaşabilmeyi; psikodrama sahnesinde yaşayarak öğreniriz.

ve; yaşayarak öğrenmenin kalıcılığını, gelişimin heyecanıyla birleştirerek varoluşumuz içinde anlamlı yolculuklar yapabilmek… psikodrama ile…

gerçek yaşamsal doyuma ulaşmak kendi elimizdedir.

Uzm. Psk. Funda Ece

Psikodrama eğitimi için tıklayın.