SİGARA BIRAKMA

Sigara Bırakma

Normalde sigara içimi bir alışkanlıktır. Ancak herkesin bahsettiği şekilde nikotine bağımlılıktan söz edilemez. Çünkü genelde sigarayı bırakma klinikleri veya merkezleri olmasına rağmen nikotin bantlarını veya nikotin cikletlerini bırakma merkezleri yoktur. Çünkü bu konularda insanlardan talep gelmemektedir. Normalde bir bağımlılık söz konusu olsaydı nikotin bantları, çikletleri ve spreyleri sigara içme arzusunu tamamen ortadan kaldırırdı.

Maymunlarda ve ratlarda yapılan deneylerde; bu hayvanların özel hazırlanmış pedallara basarak (insanların içtiği sigara dozuna yakın) kendi kendilerine intravenöz nikotin enjeksiyonu yaptıkları gözlenmiştir. Bu enjeksiyonun kokainden daha düşük ödüllendirici etkisi olduğu da belirlenmiştir. Ayrıca nikotinden uzaklaştırılan hayvanların sadece nikotinin toksik etkilerine karşı bağımlı oldukları, dopamine benzer ödüllendirici etkinin kısa sürede ortadan kalktığı belirlenmiştir.

Nikotinin etkisi kana karıştığı ilk birkaç saniye boyunca sürer. Daha sonraki nefesler toksik etkiye neden olur ve ödüllendirci etki sağlamaz. Bu nedenle aslında söz konusu olan sigara içmek yoluyla dikkatin geçici olarak yön değiştirmesidir. Yani bir sıkıntı halinde sıkıntıyı daha tarafsız izlemek için kişi bir sigara yakarak dikkatini sigaraya vermeye çalışır. O sıkıntılı durumdan uzaklaşmak ister. Yine yemek sonrası tokluk hissinin keyfini çıkartmak için sigara yakılır. Burada sigara tokluğun getirdiği keyifli duyguyu desteklemek için kullanılır. Oysa sigara içmeyenler bu aşamada yedikleri yemeğin lezzetinin anımsamakta ve bulundukları durumun huzurunu yaşamaktadırlar. Karınlarını lezzetli bir yemekle doyurabilmenin keyfini çıkartmaktadırlar. Bu keyfi desteklemek için fazladan bir maddeye gereksinim duymazlar.

Bir çok örnekle açıklanma imkanı olduğu gibi sigara içimi bir davranış alışkanlığıdır. Önemli olan kişinin bu alışkanlığın; örneğin konuşma, yürüme, koşma, yazı yazma, esneme, gülme, şarkı söyleme gibi bir alışkanlık olduğunun farkına varmasıdır. Aradaki temel farklılık bu alışkanlıklar uygun ortamda ve normal şartlarda zararsızdırlar, oysa sigara için uygun doz ve normal şart diye bir durum söz konusu değildir. "O" her zaman zararlıdır.

Bu amaçla sigara bırakma desteğinde; konuşma terapisi, hipnoterapi ve bilişsel - davranışçı terapi çok etkilidir.